السيد الطباطبائي
78
شيعه در اسلام ( طبع قديم ) ( فارسى )
نمى كند چنان كه خواهيم گفت . راههايى كه قرآن براى تفكر مذهبى نشان مىدهد قرآن كريم در تعليمات خود براى رسيدن و درك نمودن مقاصد دينى و معارف اسلامى ، سه راه در دسترس پيروان خود قرار داده ، به ايشان نشان مىدهد كه ظواهر دينى و حجت عقلى و درك معنوى از راه اخلاص و بندگى است . توضيح اينكه : ما مى بينيم قرآن كريم در بيانات خود ، همه مردم را طرف خطاب قرار داده گاهى بى اينكه حجتى به گفته خود اقامه كند ، بلكه به مجرد اتكا به فرمانروايى خدائى خود ، به پذيرفتن اصول اعتقادى مانند توحيد و نبوت و معاد و احكام عملى مانند نماز و روزه و غير آنها امر مىكند و در برخى از اعمال نهى مى نمايد و اگر اين بيانات لفظى را حجيت نمى داد هرگز از مردم پذيرش و فرمانبردارى آنها را نمى خواست ، پس ناگزير بايد گفت اين گونه بيانات ساده قرآن ، راهى است براى فهم مقاصد دينى و معارف اسلامى . ما اين بيانات لفظى را مانند : ( آمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ ) * و : ( أَقِيمُوا الصَّلاةَ ) * را ظواهر دينى مى ناميم . و از سوى ديگر مى بينيم قرآن كريم در آيات بسيارى به سوى حجت عقلى ، رهبرى مىكند و مردم را به تفكر و تعقل و تدبر در آيات آفاق و انفس ، دعوت مى فرمايد و خود نيز در موارد احقاق حقايق به استدلال عقلى آزاد مى پردازد و حقا هيچ كتاب آسمانى علم و معرفت برهانى را براى انسان مانند قرآن كريم نمى شناسد . قرآن كريم با اين بيانات اعتبار حجت عقلى و استدلال و